Akal budi Orang Melayu menerusi cerita-cerita Rakyat

Tuan Siti Nurul Suhadah Tuan Adnan

Abstract

Cerita rakyat merupakan salah satu kesusasteraan Melayu yang disampaikan oleh penduduk pribumi. Ia dikembangkan melalui penyampaian secara lisan daripada satu generasi ke generasi yang lain. Oleh itu, kajian ini dilaksanakan bagi tujuan mengenal pasti dan menganalisis aspek akal budi menerusi cerita rakyat Melayu. Batasan kajian ini dihadkan kepada koleksi cerita rakyat dalam buku yang bertajuk Nilai-Nilai Murni dalam Naratif Lisan di Lembangan Sungai Pengkalan Datu, Kelantan: Satu Penelitian Pengkaedahan Melayu oleh Mohd Firdaus Che Yaacob (2021). Maka, kajian ini menggunakan reka bentuk kajian yang berlandaskan kaedah kepustakaan dan analisis teks bagi memperoleh hasil yang lebih mampan. Kajian ini menggunakan Teori Pengkaedahan Melayu oleh Hashim Awang (1989) menerusi pengkaedahan alamiah bagi memperkukuhkan analisis kajian. Hasilnya, kajian ini mendapati adanya elemen akal budi dalam cerita rakyat Melayu yang diketengahkan. Kesannya, cerita rakyat sedikit sebanyak mempengaruhi gaya pemikiran dan kebijaksanaan masyarakat dalam membuat sebarang keputusan yang rasional serta saksama. Kata Kunci: Akal budi; Orang Melayu; Cerita Rakyat; Teori Pengkaedahan Melayu

References

Kamus Dewan. 2007. Kuala Lumpur Dewan Bahasa dan Pustaka.

Kementerian Pendidikan Malaysia. 2014. Kemahiran Berfikir Aras Tinggi Aplikasi di Sekolah. Selangor: Kementerian Pendidikan Malaysia Bahagian Pembangunan Kurikulum. Dewan Bahasa dan Pustaka: Kuala Lumpur.

Hawa Mahfuzah Rusidin & Zulkifley Hamid. 2015. Akal budi Melayu dalam mantera: Analisis semantik kognitif. Jurnal Melayu. 14(20), 260-273.

Hashim Awang. 2002. Teori Pengkaedahan Melayu dan Prinsip Penerapannya. Seminar Bengkel Kajian Teori Sastera Melayu. Riviera Bay Resort, 20-23 Jun.

Junaini Kasdan. 2020. Penciptaan istilah dan akal budi Melayu. International Journal of The Malay World and Civilisation. 8(1), 3-16.

Mohd Firdaus Che Yaacob. 2018. Nilai-Nilai Murni dalam Naratif Lisan di Lembangan Sungai Pengkalan Datu, Kelantan: Satu Penelitian Pengkaedahan Melayu. Thesis Ijazah Doktor Falsafah. Fakulti Teknologi Kreatif dan Warisan. Universiti Malaysia Kelantan.

Mohd Firdaus Che Yaacob. 2021. Nilai-Nilai Murni dalam Naratif Lisan di Lembangan Sungai Pengkalan Datu, Kelantan: Satu Penelitian Pengkaedahan Melayu. Universiti Malaysia Kelantan: Kelantan.

Mohd Firdaus Che Yaacob & Normaliza Abd. Rahim. 2014. Cerita Rakyat Membentuk Moral Positif Kanak- Kanak Melalui Nilai Murni. Journal Of Business and Social Development. 2(2), 74-85.

Mohd Firdaus Che Yaacob & Normaliza Abd. Rahim. 2016. Nilai Baik Hati Menerusi Cerita Rakyat Melayu Terhadap Masyarakat Melayu Suatu Aplikasi Teori Pengkaedahan Melayu. Journal Of Business and Social Development. 4(2), 48-57.

Mohd Firdaus Che Yaacob & Nasirin Abdillah. 2017. Penerapan Falsafah Pendidikan Kebangsaan Melalui Cerita-Cerita Rakyat Melayu: Kajian Teks Himpunan 366 Cerita Rakyat Malaysia Diselenggara oleh Aripin Said & Othman Puteh. Journal Of Business and Social Development. 5(2). 67-74.

Rosmawati Harahap & Alkausar Saragih. 2018. Unsur karakter cerita rakyat Si Mardan. Jurnal Penelitian Pendidikan Bahasa dan Sastra. 3(1), 312-317.

Shaiful Bhari Md Radzi. 2016. Si Tanggang moden dan perubahan makna dalam cerita bermotifkan anak derhaka. Jurnal Komunikasi: Malaysian Journal of Comunication. 31(2).

Siti Zuhaidah Zikeria. 2015. Gaya Penyampaian Cerita Rakyat Melayu Terpilih dalam Majalah Dewan Pelajar. Tesis Ijazah Sarjana Sastera. Universiti Putra Malaysia, Serdang.

Siti Zuhaidah Zakeria & Nik Rafidah Nik Muhammad Affendi. 2014. Konflik Dalam Cerita Rakyat Dan Kesannya Kepada Kanak-Kanak. Jurnal Bahasa, Pendidikan dan Sastera Melayu, 5 (1), 185-205.

Tuan Siti Nurul Suhadah Tuan Adnan & Mohd Firdaus Che Yaacob. 2020. Akal Budi dalam Naratif Lisan Penduduk Kota Bharu, Kelantan: Satu Penelitan Kemasyarakatan. PENDETA Journal of Malay Language, Education and Literature. 11(2), 126-140