Kreativiti dalam penghasilan motif songket rajang etnik Melanau oleh Saanah Suhaili

Siti Norhaliza Safri

Abstract

Kajian ini memfokuskan kepada kelestarian seni Songket Rajang etnik Melanau di Sarawak menerusi pengahsilan seni tenunan dari segi motif, penggunaan bahan, mereka corak dan proses penghasilannya. Tujuan utama kajian ini ialah untuk meningkatkan taraf seni Songket Rajang etnik Melanau kepada peringkat yang lebih tinggi dan memberikan pendedahan kepada etnik Melanau serta masyarakat Sarawak. Hal ini bertujuan untuk menunjukkan bagaimana kepakaran lokal etnik ini memainkan peranan penting dalam mempengaruhi kreativiti seni Songket Rajang di Sarawak. Keunikan seni Songket Rajang ini sebenarnya terletak pada cara penghasilannya dan reka corak eksklusif yang tidak akan sama dengan songket yang sedia ada. Motif-motif tradisional etnik ini dapat digambarkan pada permukaan kain Songket Rajang berfungsi mencerminkan konteks kebudayaan etnik Melanau dan memberikan kepercayaan yang diadaptasikan pada Songket Rajang. Kaedah kualitatif menerusi pendekatan etnografi telah membuktikan bahawa motif-moitf yang diadaptasikan dalam konteks kebudayaan dan kepercayaan merupakan identiti etnik mereka dalam penghasilan Songket Rajang. Kelestarian dalam penghasilan Songket Rajang etnik Melanau dalam konteks budaya dan kepercayaan adalah satu kepakaran lokal terhadap ketelitian penghasilan songket bagi meningkatkan martabat Songket Rajang dalam masyarakat Sarawak. Kata kunci: Kreativiti, lokal, etnik Melanau, Songket Rajang

References

Ismail, S. Z. (1994). Tekstil tenunan Melayu: keindahan budaya tradisional Nusantara [Review of Tekstil tenunan Melayu: keindahan budaya tradisional Nusantara]. Dewan Bahasa Dan Pustaka.

Ismail Hussein. (2015). Kebudayaan dan Warisan di Malaysia: Perspektif Kontemporari [Review of Kebudayaan dan Warisan di Malaysia: Perspektif Kontemporari].

Lebar, O. (2006). Penyelidikan kualitatif: pengenalan kepada teori dan metod [Review of Penyelidikan kualitatif: pengenalan kepada teori dan metod].

Mohamed Amin. (n.d.). Kreativiti dan Inovasi dalam Seni Songket [Review of Kreativiti dan Inovasi dalam Seni Songket].

Nawawi M, N. (2007). Songket Malaysia [Review of Songket Malaysia].

Shukor, H. A. (2009). Seni kraf tenunan: Motif & teknik. Institut Kraf Negara. Songket Rajang angkat martabat Bumi Kenyalang. (2015, November 13). Berita Harian. https://www.bharian.com.my/bhplus-old/2015/11/964060/songketrajang-angkat-martabat-bumi-kenyalang

Syed Ahmad Jamal. (1992). Rupa dan Jiwa [Review of Rupa dan Jiwa]. Dewan Bahasa Dan Pustaka; Kuala Lumpur.

(n.d.). Kaum Melanau (n.d). SARAWAK BUMI KENYALANG [Review of Kaum Melanau (n.d). SARAWAK BUMI KENYALANG]. https://isswak.weebly.com/kaum-melanau.html

(PDF) Tamadun Brunei Dan Kewujudan Seni Tenun. (2007, December 3). ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/265336001_Tamadun_Brunei_dan_Kewujudan_Seni_Tenun

(2006, December 19). Wikipedia, ensiklopedia bebas. Retrieved May 25, 2021 [Review of Wikipedia, ensiklopedia bebas. Retrieved May 25, 2021]. https://ms.wikipedia.org/wiki/Melanau

(2019, March 6). Rahsia “Menyolek” Songket Sarawak. [Review of Rahsia “Menyolek” Songket Sarawak.]. BERNAMA. https://www.bernama.com/bm/rencana/news.php?id=1732483

(2019, March 6). Rajang rahsia songket Sarawak [Review of Rajang rahsia songket Sarawak]. Berita Harian. https://www.bharian.com.my/wanita/fesyen/2019/03/537818/rajang-rahsia-songket-sarawak

(2019, September 10). Etnik Melanau. The Patriots ǀ Moving Forward As One. [Review of Etnik Melanau. The Patriots ǀ Moving Forward As One. ]. https://www.thepatriots.my/etnik-melanau

(2020, December 2). Songket Rajang [Review of Songket Rajang ]. https://youtu.be/SCcS-TphbA