Nukilan Sajak Merdeka dalam membangunkan bahasa, sastera dan budaya bangsa melalui pengajian Kesusasteraan Melayu

Dalam era globalisasi yang berorientasikan budaya kebendaan, budaya sains dan teknologi maklumat, serta budaya digital, pembangunan bahasa, sastera dan pembinaan budaya bangsa seakan-akan dipinggirkan. Fenomena ini tidaklah menghairankan kerana sains dan teknologi sahaja tidak dapat melahirkan insan yang mempunyai etika dan nilai tinggi tanpa sokongan subjek bahasa, dan kesusasteraan Melayu. Sehubungan dengan itu, melalui pengajaran dan pembelajaran puisi Melayu moden (sajak) adalah antara genre dalam kesusasteraan Melayu yang dapat membentuk jati diri dalam pembangunan bahasa, sastera dan budaya bangsa yang luhur dan murni. Puisi adalah hasil cipta penyair lahir daripada sikap manusiawi antara hubung tara jiwa dengan fikiran insani. Umar Junus (1981) menyatakan bahawa puisi merupakan susunan kata untuk mengemukakan pemikiran. Dalam hal ini, puisi-puisi dalam Nukilan Sajak Merdeka (2007) terhimpun 378 buah puisi Melayu moden yang telah merakamkan pemikiran daripada 378 orang penyair yang sarat dengan realiti, kerelevanan dan masa depan khususnya yang berkaitan dengan bahasa, sastera dan budaya bangsa sejak negara merdeka (1957-2006). Melalui puisi, penyuaraan dan pemikiran penyair bukan sahaja indah malah telah mengabadikan apa yang dihasratkan untuk direnungi dan dihayati terutama kepada generasi yang bakal mewarisi negara khususnya menjelang tahun 2020. H. Tenas Effendy (2005) menyatakan bahawa pemahaman, penghayatan dan penyerapan serta pengalaman nilai seni budaya bangsa sangat penting kerana dari situlah tercermin jati diri kebangsaan seseorang. Sehubungan dengan itu, artikel ini selanjutnya akan mengetengahkan puisi-puisi himpunan Nukilan Sajak Merdeka (2007) dalam membangunkan bahasa, sastera dan budaya bangsa melalui pengajian Kesusasteraan Melayu. Terdapat banyak mutiara dan nilai pembentukan bangsa dan tamadun terakam di dalamnya yang harus direnungi dan diaplikasikan khususnya dalam dunia pendidikan serta pengajian kesusasteraan Melayu masa kini. Kata kunci puisi, penyair, bahasa, budaya, bangsa