Kesan perkembangan pendidikan sekolah mubaligh di Kuching, 1848-1963

Siti Nuraisah Halmi

Abstract

Artikel ini membincangkan sejarah perkembangan pendidikan sekolah mubaligh di Kuching semasa Sarawak di bawah pemerintahan British Crown Colony atau Raja-raja Brooke sehingga Sarawak mencapai kemerdekaan. Perkembangan pendidikan yang dialami oleh masyarakat di Sarawak ibarat pembukaan dunia baru terutamanya kepada golongan etnik Dayak di Kuching kerana kehadiran Brooke telah berjaya mengubah cara hidup mereka. Sehubungan dengan itu, artikel ini akan melihat kesan perkembangan pendidikan sekolah mubaligh yang telah membawa kepada penyebaran agama Kristian, penggunaan bahasa Inggeris, serta perubahan dari segi aspek budaya dan sosial masyarakat di Kuching. Kajian ini merupakan hasil daripada olahan dan nilaian rujukan sumber dokumen primer dan sekunder dari Arkib Negara serta Arkib Negeri Malaysia dan perpustakaan universiti awam Malaysia. Dapatan kajian menunjukkan bahawa perkembangan pendidikan barat telah membawa kepada perkembangan agama Kristian kepada masyarakat Dayak khususnya serta turut mempengaruhi masyarakat Melayu terutamanya dari aspek pemakaian dan hiburan. Secara keseluruhannya, artikel ini menunjukkan bahawa perkembangan pendidikan barat serta penyebaran agama Kristian telah memberikan impak kepada golongan etnik Dayak kerana melalui perkembangan pendidikan di sekolah mubaligh ini telah mampu mengubah cara pemikiran, cara hidup dan kepercayaan golongan masyarakat Dayak. Pengaruh pendidikan barat ini juga telah memberikan kesan terhadap perubahan sosial masyarakat Melayu sehingga kini.

References

Cooper, A. M. (1968). Men of Sarawak. Kuala Lumpur: Oxford University Press.

Director of Education. (1940). Dayak schools. Reff: No. 23 in DE, 30, 4th July.

District Office. (1950). Resident first division, education: Scholarship & High Education Teacher Training Institution, H-8/1. Kuching, Sarawak.

District Office. (1952). Student teacher admission to Batu Lintang, Jan. 1963. Grade III, Ref: No.4 in Edu/BL/ 3/52, Kuching, Sarawak.

District Office. (n.d.). Application form for admission to Batu Lintang Training Centre grade iii (Student Teacher). Ref: No. 11/53/ A.

Education Department. (1950). Women student teacher for Batu Lintang. Ref: No. 27 in Ed. 262/1, Kuching, Sarawak.

Hashim, F. Y. (2013). Kedudukan orang Melayu Sarawak di bawah penjajahan British 1946-1963. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Kamarulnizam, A. (2013). The politics of Islam in contemporary Malaysia. Bangi: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia.

Leigh, M. B. (1974). The rising moon: Political change in Sarawak. Australia: Sydney University Press.

Principal SMK St. Teresa Kuching, Sarawak. (n.d.). Sejarah Penubuhan Sekolah Mubaligh di Sarawak. [Interview].

Public Record Office. (n.d.). Higher Education, Ref: CO 1022/291, 27.

Resident First Division. (1963). Education scholarship & High Education Teacher Training Institution: Training sourses available in Singapore under the Colombo Plan in 1963. Refference No. H 8/1.

Rooney, J. (1981). A history of the Catholic Church in East Malaysia and Brunei (1880-1976). PhD thesis. London: SOAS University of London.

Ruciman, S. (1960). The white Rajahs: A history of Sarawak from 1840 to 1946. London: Cambridge University Press.

Sanib, S. (1980). Islam di Sarawak: Sejarah ringkas 1476-1941. Kuala Lumpur: Persatuan Sejarah Malaysia.

Sarawak Gazette, 1 Jun 1926, 134-138.

Sarawak Gazette, 1 March 1926, 117.

Sarawak Gazette, 1 Mei 1926, 56.

Sarawak Gazette, 16 April 1912, 6.

Sarawak Gazette, 2 Disember 1935, 2.

Sarawak Gazette, 6 Ogos, 1911, 162.

Sarawak Museum Department. (1950). Culture in the new reality. The Sarawak Museum Journal, 234.

Sarawak Native Teachers Association. (n.d.). National language as a medium of instruction., Ref: No 653, 2.

Sugeng Priyadi, M. H. (2012). Metode penelitian Pendidikan Sejarah. Yogyakarta: Penerbit Ombak (Anggota IKAPI).