Isu dan krisis Perlembagaan Persekutuan 1988

Mohamad Asrol Arpidi Mamat

Abstract

Artikel ini bertujuan untuk melihat isu dan krisis Perlembagaan Persekutuan serta implikasinya terhadap badan kehakiman, Yang Di-Pertuan Agong, Majlis Raja-Raja, perundangan, agama Islam dan gerakan Islam di negara ini dalam krisis Perlembagaan Persekutuan 1988. Krisis Perlembagaan Persekutuan 1988 membawa kepada pengharaman parti UMNO, konflik antara eksekutif dan badan kehakiman dan pindaan perlembagaan bagi mengurangkan bidang kuasa badan kehakiman. Hasil kajian menunjukkan bahawa konflik yang berlaku pada tahun tersebut menyebabkan tercetusnya krisis Perlembagaan Persekutuan 1988 yang akhirnya membawa kepada perluasan kuasa Perdana Menteri. Selain itu, terdapat juga faktor lain yang turut menyumbang kepada tercetusnya konflik dan krisis antaranya adalah kekalahan kes yang melibatkan pihak eksekutif dan kerajaan dalam mahkamah. Atas faktor ini, Perdana Menteri menyifatkan hakim sebagai tidak memihak kepada kerajaan atau anti-kerajaan. Krisis ini juga membawa kepada penggantungan perkhidmatan serta penyingkiran Ketua Hakim Negara, Tun Salleh Abas dan dua hakim Mahkamah Agung iaitu Tan Sri Wan Suleiman dan Datuk George Seah. Namun, campur tangan pemimpin politik dalam negara khususnya Perdana Menteri Malaysia terhadap badan kehakiman pada tahun 1988 mencetuskan krisis yang cukup kritikal dan berpanjangan. Pemecatan hakim yang dilakukan oleh Perdana Menteri ketika itu, iaitu Tun Dr. Mahathir Mohamad melalui kuasa Yang Di-Pertuan Agong dilihat sebagai cubaan untuk menyekat kebebasan dan mengehadkan bidang kuasa badan kehakiman. Hal yang demikian ini menyebabkan keputusan yang ingin dibuat oleh hakim dikatakan dipengaruhi oleh unsur dan campur tangan pemimpin politik.

References

Berita Harian (1988, Februari 05). UMNO Diharamkan. Berita Harian, p. 1.

Dewan Masyarakat (1987, Mei). Pecahan Bahagian UMNO. Dewan Masyarakat, p. 3.

Far Eastern Economic Review (1987) 7 Mei 1987.

Lee, H.P. (1990). May Day for Justice. Bulletin of the Australian Society for Legal Philosophy. University of Melbourne.

James, F. (2002). Malaysian Judiciary: A Record. Second Edition. Petaling Jaya: Sweet & Maxwell Asia Pte Ltd.

Asnarulkhadi Abu Samah & Jayum A. Jawan. (1997). Kenegaraan Malaysia. Serdang: Universiti Putra Malaysia.

Kevin, Y.T. & Ann, T. L. (2010). Constitutional Law in Malaysia and Singapore’. Singapore Lexis Nexis.

Khairil Annas Jusoh. (2012). Evolusi Kepimpinan 12: Transformasi Bitara Najib Razak (1976 sehingga 2009). Kuala Lumpur: Kasturi Jingga Corporation Sdn. Bhd.

Lajnah Penerangan dan Dakwah. (1989). Islam, Kehakiman dan Kediktatoran: Kes Tun Salleh Abas. Kuala Lumpur : Pemuda.\Laporan Panel Tokoh Terkemuka Untuk Mengkaji Semula Krisis Badan Kehakiman 1988 di Malaysia. Kuala Lumpur, 26 Julai 2008.

Malaysia Kita. Petaling Jaya. International Law Book Services. 2005.

Muhammad Takiyuddin Ismail. (2011). Konservatisme Dalam Politik Umno. JEBAT UKM. Vol. 38 (1).

New Straits Times (1988, February 05). UMNO Banned. New Straits Times, p. 2.

Tribunal Establishment. (1988, June 22). New Straits Times, p. 2.

Param Cumaraswamy. (1988). A Synopsis of Sequence of the Events Leading to the Suspension and Dismissal of Tun Salleh Abas as Lord President and Suspension of the Five Supreme Court Judges of Whom Two

Were Dismissed. Seminar on the Independence of the Judiciary. 4th - 5th November 1988. (pp. 1-14). Kuala Lumpur, Malaysia.

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 17 Mac 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-17031988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 18 Mac 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-18031988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 27 Jun 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-27061988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 08 Julai 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-08071988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 11 Oktober 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-11101988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 02 November 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-02111988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 04 November 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-04111988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 15 November 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-15111988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 05 Disember 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-05121988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 06 Disember 1988. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-06121988.pdf

Parlimen Malaysia. (1988). Penyata Rasmi Dewan Rakyat 14 Disember 1989. Dirujuk daripada

https://www.parlimen.gov.my/files/hindex/pdf/DR-14121989.pdf

Perlembagaan Persekutuan. (2006). Kuala Lumpur : Pesuruhjaya Penyemak Undang-undang Malaysia.

Perlembagaan Persekutuan (2017, Julai 16). Dirujuk daripada http://www.lawnet.com.my/LawNet/Public/LawLibrary/SubDocumentDetails.aspx?SubDocumentID=25964.

Peter Alderidge Williams. (2008). Judicial Misconduct. Kuala Lumpur: 21st Century Strategic Studies.

Rais Yatim. (1994). The Rule of Law and Executive Power in Malaysia: A Study of Executive Supremacy’.(Doctoral Dissertation, University of London). London.

Raja Aziz Adrusse. (1990). Conduct Unbecoming. Kuala Lumpur: Walrus Book. Tugas dan Peranan PM. (2016, September 04). Sinar Harian, p. 4,

Surat daripada Kamar Ketua Hakim Negara Mahkamah Agung Malaysia, (1988). Kritikan Badan Eksekutif Kepada Kehakiman. Kuala Lumpur.

Tengku Mahmood Tengku Ismail. (1989/1990). Krisis Sepanjang Sejarah UMNO Khasnya di Sekitar Tahun 1987. (Disertasi Kedoktoran), Universiti Malaya, Kuala Lumpur, Malaysia.

Bashir Ahmad Mallal. (1987). Public Prosecutor v. Dato' Yap Peng. Vol. 2. The Malayan Law Journal. No. 186 (11). 311-330.

Tun Salleh Abas (1989). Kebebasan Kehakiman: Singa di Bawah Takhta di Jerat (Satu Kezaliman). Kuala Lumpur : Penerbitan Pena Sdn. Bhd.

Tun Mohamed Salleh Abas & Das, K. (1989). May Day for Justice: The Lord President Version. Kuala Lumpur: Magnus Books.

Akta Pertubuhan 1966 Akta 335. (1966). Bahagian 17. Undang-Undang Malaysia. Kuala Lumpur: Parlimen Malaysia.

Interpretasi Kehakiman Dalam Perlembagaan Persekutuan. (1988, Mac 18). Utusan Malaysia. p. 2.

Utusan Melayu (1988, Jun 22). 5 Dakwaan Ringkas Terhadap Ketua Hakim Negara. Utusan Melayu, p. 3).

Utusan Melayu (1988, Julai 07). 5 Hakim Mahkamah Agung Digantung Tugas. Utusan Melayu, p. 3.

Zulkafli Mansor. (1988/89). Krisis UMNO 1988: Tinjauan Terhadap Punca danPenyelesaiannya. (Disertasi Kedoktoran), Universiti Malaya, Kuala Lumpur, Malaysia