Daya Ujaran dalam Wacana Perutusan Perdana Menteri Mengenai COVID-19

Tengku Shahrolnizam Tengku Yahya

Abstract

Satu daripada aspek bahasa yang penting dibincangkan dalam penelitian sesebuah wacana ialah daya ujaran. Daya ujaran bukan sekadar dikaitkan dengan unsur tekstual dalam teks ataupun penyampaian mesej secara berkesan tetapi lebih daripada itu. Daripada perspektif analisis wacana, daya ujaran dikaitkan fungsi ujaran yang membentuk sesebuah wacana. Bertepatan dengan wacana perutusan, penggemblengan daya ujaran oleh pewacana menggambarkan hasrat, sikap, dan tindakan beliau selaku Perdana Menteri Malaysia dalam usaha menangani pandemik COVID-19 yang melanda negara. Sehubungan dengan itu, makalah ini bertujuan untuk mengenal pasti daya ujaran yang wujud dalam perutusan khas Perdana Menteri mengenai COVID-19. Selain itu, kajian ini juga bertujuan untuk menganalisis daya ujaran sebagai suatu bentuk penyampaian mesej dalam perutusan khas Perdana Menteri mengenai COVID-19. Kaedah kajian yang diterapkan dalam penelitian aspek daya ujaran ini ialah analisis tekstual. Dengan berpandukan konsep daya ujaran (speech act) oleh Fairclough (1989), penulis mendapati wujud lima bentuk daya ujaran yang telah digembleng oleh pewacana dalam perutusan beliau, iaitu daya ujaran doa, daya ujaran peringatan (amaran), daya ujaran suruhan, daya ujaran pernyataan dan daya ujaran ajakan. Kelima-lima bentuk daya ujaran ini telah digembleng oleh pewacana terutama dalam memastikan kebolehsampaian maklumat berkaitan COVID-19 kepada rakyat. Keupayaan pewacana memanfaatkan aspek bahasa seperti daya ujaran secara tidak langsung menunjukkan bahawa keberkesanan sesuatu wacana amat bergantung pada sejauh mana aspek-aspek bahasa digembleng atau disusun oleh pewacana.

References

Ab. Razak Ab. Karim. (2000). Bentuk strategi komunikasi masyarakat Melayu: Satu analisis berdasarkan warkah Melayu lama. Jurnal Dewan Bahasa. 44, 797-808.

Abd Ganing Laengkang, Ab Razak Ab Karim dan Rohaidah Haron. (2020). Lakuan bahasa janji dan ekspresi: Kajian terhadap ucapan lisan Tun Dr. Mahathir dalam isu 1MDB. INSANIAH: Online Journal of Language, Communication and Humanities. 3(2), 73-89.

Aminnudin Saimon, Lisa Licson, Nur Aisyah Mohamad Taufek, Siti Hajar Japar & Siti Nor Asmira Razali. (2021). Lakuan bahasa arahan dalam teks ucapan Perdana Menteri berkaitan Perintah Kawalan Pergerakan (PKP). Pendeta Journal of Malay Language, Education and Literature. 12(1), 63-77.

Asmah Omar. (2015). Nahu Melayu Mutakhir. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Asmah Omar. (2016). Bahasa Iklan Perniagaan Satu Kajian Bahasa Retorik. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Fairclough, Norman. (1989). Language And Power. Second edition, London: Longman.

Idris Aman (2008) Bahasa dan Kuasa: Analisis wacana Barisan Nasional dalam Pilihan Raya Umum Malaysia Ke-11. Akademika, 72(1), 69-96.

Kamus Dewan Edisi Keempat. (2016). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Othman Mohamed. (2001). Penulisan Tesis Dalam Bidang Sains Sosial Terapan. Serdang: Penerbit Universiti Putra Malaysia.

Oxford Concise Dictionary Of Linguistics Third Edition. (2014). Oxford: Oxford University Press.

Pejabat Perdana Menteri. (2021). Penjelasan terkini mengenai pelaksanaan proklamasi darurat dan pemasyhuran Ordinan Darurat dalam menangani pandemik COVID-19. Retrived From https://www.pmo.gov.my/2021/02/perutusan-khas-penjelasan-terkini-mengenai-pelaksanaanproklamasi-darurat/.

Sabitha Marican. (2009). Penyelidikan Sains Sosial Pendekatan Pragmatik. Kuala Lumpur: Percetakan Naz Sdn. Bhd.